Gruźlica jest przewlekłą chorobą zakaźną, umiejscowiającą się w 90-95% przypadków w płucach. Przyczyną gruźlicy u ludzi są prątki gruźlicy. Do zakażenia dochodzi drogą wziewną do układu oddechowego, znacznie rzadziej przez przewód pokarmowy, a jeszcze rzadziej przez kontakt skóry lub śluzówki oka z materiałem zakażonym prątkiem.
Zakażeniu ulega wiele osób, a choruje zaledwie 1% zakażonych, czyli zakażenie gruźlicą nie jest jednoznaczne z rozwojem choroby. Muszą jeszcze występować inne czynniki - osłabiające odporność organizmu, które sprzyjają przejściu zakażenia w chorobę. Do tych czynników należą: zakażenie wirusem HIV, cukrzyca, nowotwory, przyjmowanie leków immunosupresyjnych. Sprzyjają temu również złe warunki bytowe, niedożywienie i stresy.
Podstawowymi badaniami w rozpoznaniu gruźlicy płuc są: badanie RTG klatki piersiowej, próba tuberkulinowa (odczyn Mantoux) i wychodowanie prątków gruźlicy z plwociny lub wydzieliny oskrzelowej pobranej w czasie bronchoskopii.