Atopia (z greckiego atopos = niezwykły, dziwny) to pojęcie wprowadzone do medycyny dla oznaczenia występującej tylko u niektórych osób predyspozycji do reagowania w sposób chorobowy na doskonale tolerowane przez inne osoby substancje naturalne, wdychane lub spożywane.
Predyspozycja ta występuje często u członków tej samej rodziny, jest więc wyraźnie uwarunkowana czynnikami genetycznymi. Można powiedzieć najprościej, że atopia polega na skojarzeniu objawów nadwrażliwości na alergeny zewnątrzpochodne z nieprawidłowym, nadmiernym wytwarzaniem przeciwciał IgE. Przeciwciała IgE osadzone są zwykle na powierzchni pewnego typu komórek uczestniczących w reakcji alergicznej, noszących nazwę komórek tucznych. Przyłączenie cząsteczki alergenu do IgE związanego z powierzchnią takiej komórki jest sygnałem do gwałtownego uwolnienia z jej wnętrza substancji odpowiedzialnych za wystąpienie objawów klinicznych choroby atopowej.
Najczęstszymi objawami atopii są: obrzęk, zaczerwienienie, łzawienie, wodnisty wyciek z nosa, kichanie, kaszel, duszność, świąd, biegunka i inne. Nasilenie objawów zależy od stopnia uczulenia organizmu, czasu trwania choroby i ilości alergenu, z którym chory się kontaktował.